Y gia yếu chỉ – Việt Cúc

Y gia yếu chỉ

Cuốn sách lược khảo về khí hóa, âm dương, ngũ hành, vận khí, tượng mạch và dược vật.

Trời đất có khí hóa Âm Dương và Ngũ hành, bao quát và duy trì vũ trụ vạn vật. Mà Âm dương vô hình, chỉ có hai thề tương đối, là: nóng lạnh, sáng tối, động tĩnh, cương nhu biều hiện mà thôi. Như nóng sáng khí thanh, chủ động là Dương Lạnh tối, khí trọc chủ tỉnh là Âm.

Nếu khí lạnh cứ hoàn toàn là lạnh, mà khí nóng cứ y nhiên với nóng, thì không hề có sự sanh hóa. Trái lại khí nóng khí hạ lạnh thường hấp dẫn nhau, cái sáng tối tương đối nhau, sự động do tĩnh đun đẩy nhau. Nhưng cái ngang trái, cách vực nhau, lại lúc tương thân, tương phối và hỗn hợp dung hòa lẫn nhau, ấy gọi là Dịch lý, vì lẽ biến đổi không ngừng, cơ sanh hóa mới phát sanh.