Chánh Định giảng bằng ngôn ngữ thông thường – Thiền sư Henepola Gunaratana

Chánh Định giảng bằng ngôn ngữ thông thường

Nhiều vị sư thầy đã truyền dạy Thiền Minh-Sát vào phương Tây vào những năm 1970, và nó được chứng minh là trở nên rất thông dụng trong những thập niên gần đây. Một phần nổi bật của thiền minh-sát chính là sự thực tập “Sự Chánh-Niệm”, thuật ngữ này nghe rất quen thuộc trong thời đại ngày nay. Vào những năm 1980, nhiều thiền sinh muốn đọc được sự hướng dẫn rõ ràng để thực hành, nhưng hầu hết các sách đều viết theo lối hàn lâm nghiêm cách, và các sách cũng rất khó tiếp cận đối với những Phật tử tại gia. Và do vậy, tôi đã viết quyển “Chánh-Niệm, giảng bằng ngôn ngữ thông thường” giảng giải về những kỹ thuật “chánh-niệm” và những nguyên tắc quan trọng của nó. Quyển sách đó, giống như quyển sách này, được viết cho tất cả mọi người khác nhau bằng một ngôn ngữ thông dụng và trực chỉ.

Những danh từ như sự chánh-niệm (sati) và thậm chí sự thiền minh-sát (vipassana) đã dần dần trở nên thông dụng và sự thực hành nó cũng đã nhận được nhiều sự quan tâm của nhiều người. Trong khi đó thì sự thiền-định (samatha) dường như ít được chú ý hơn. Đúng hơn, nó được đa số coi như là loại thiền Olympics vốn chỉ dành cho những người siêu xuất hay tu sĩ ẩn dật, nó vượt trên phạm vi hiểu biết của “người thường” và những người đang bận rộn với cuộc sống đời thường.

Vào thập niên đầu tiên của thế kỷ 21 này, sự quan tâm có lẽ đã phần nào quay lại với con đường thiền-định. Và đó là điều tốt, vì nó đích thực là con-đường bổ trợ song song cho thiền minh-sát, hỗ trợ cho sự chánh-niệm. Sự định-tâm (định) bổ sung song song cho sự minh-sát (tuệ, quán). Cả hai đan quyện vào nhau và hỗ trợ nhau. Trải qua hai mươi mấy thế kỷ, hai con-đường thiền-định và thiền-tuệ đã được chính quy hóa và được thanh lọc thành hai con đường song song vì một lý do rất tốt: chúng cùng làm việc với nhau và chúng làm tốt nhất khi cùng làm với nhau. Đích thực thì hai cái chỉ là một! Sự thật là Đức Phật chưa bao giờ dạy về thiền-định và thiền tuệ minh-sát như là hai hệ thiền riêng biệt. Đức Phật chỉ trao chúng ta một con-đường thiền, một hệ thống các công cụ để chúng ta tự mình thực tập để giải thoát khỏi sự khổ.

Quyển sách này được viết với ý định như là một quyển sách cẩm nang hướng dẫn rõ ràng cho những người thiền về con-đường thiền-định theo từng bước, từng bước rõ ràng. Thêm nữa, quyển sách này cũng trông đợi rằng bạn đã đọc quyển “Chánh-Niệm, giảng bằng ngôn ngữ thông thường” hoặc sách tương tự, và bạn cũng đã bắt đầu thực tập thiền chánh-niệm, và bây giờ bạn muốn bước thêm bước tiếp theo—tu tập các tầng thiền định jhana: vượt trên cả sự chánh-niệm.

Một lưu ý về cấu trúc quyển sách này: trong suốt quyển sách (đặc biệt là những chỗ nói về các tầng thiền định jhana), tôi đã trích dẫn một số câu trong Kinh Tạng Pali, đó là tàng kinh tốt nhất lưu lại những điều do chính Đức Phật đã dạy. Bởi vì quyển sách này không phải là một tác phẩm mang tính hàn lâm hay luận án, nên chúng tôi không trích dẫn nguồn của những câu kinh. (Để tránh làm độc giả xao lãng!). Tuy nhiên, để nói luôn một lần, những câu kinh Phật tôi trích dẫn vào sách này là từ những nguồn của những dịch giả hàng đầu như: nhà sư học giả Tỳ Kheo Bồ-Đề (Bhikkhu Bodhi), đại trưởng lão Nyanaponika, nhà sư Bhikkhu Nanamoli, ngài John D. Irland, và ngài Gil Fronsdal. Thêm nữa, có một số câu kinh là do tôi dịch, và một số khác được thì được trích dẫn từ trong quyển “Thanh Tịnh Đạo” (Visuddhimaga) của ngài Buddhaghosa (Phật Âm) đã được dịch bởi nhà sư Bhikkhu Nanamoli.

Và lưu ý cuối cùng: một trong những phần không thể thiếu được của bất kỳ nghiên cứu nào là nghĩa của các “thuật ngữ” căn bản. Có một “Thư Mục Các Thuật Ngữ” được in ở cuối sách. Xin sử dụng phần thư mục này trong quá trình bạn đọc quyển sách này. Thật vậy, bạn có thể ôn nhớ lại rất nhanh những vấn đề trong quyển sách này nếu bạn đọc lại phần thư mục này!

Tôi biết ơn sâu sắc anh John Peddicord vì món quà rộng lượng là thời gian và sự kiên trì mà anh đã dành cho quyển sách này. Quyển sách này, cũng như quyển “Chánh-Niệm, giảng bằng ngôn ngữ thông thường” có lẽ sẽ khó được làm xong xong nếu không có công sức miệt mài của anh trong suốt tiến trình làm sách.

Tôi cũng cảm ơn anh Josh Bartok những góp ý quý giá để hoàn thành quyển sách này. Những người khác cũng đã góp nhiều thời gian và công sức, bao gồm Barry Boyce, Brenda Rosen, Fran Oropeza, ngài Bhante Rahula, ngài Bhante Buddhrakita, và Tỳ kheo Ni Sobhana. Tôi cảm ơn tất cả các bạn.